Decybel (dB) to jednostka, którą opisuje się głośność dźwięku. W badaniu słuchu używa się decybeli HL (ang. Hearing Level) — skali, w której 0 dB HL oznacza przeciętny próg słyszenia osób z prawidłowym słuchem. Wynik danej osoby pokazuje, o ile głośniejszy musi być dźwięk, żeby go usłyszała.
Dlaczego decybele są „dziwne”
Decybele to skala logarytmiczna — nie liczy się ich jak zwykłych liczb. Wzrost o 10 dB odbieramy mniej więcej jako dwukrotnie głośniejszy dźwięk, choć fizycznie energia dźwięku rośnie dziesięciokrotnie. Dlatego różnica między 40 a 60 dB HL na audiogramie to dużo więcej, niż mogłoby się wydawać.
dB HL a dB SPL
Ucho nie jest jednakowo czułe na wszystkie częstotliwości — niskie i bardzo wysokie dźwięki musi mieć głośniejsze, żeby je usłyszeć. Fizyczne natężenie dźwięku mierzy się w dB SPL. Skala dB HL „wyrównuje” tę różnicę: dla każdej częstotliwości 0 dB HL to próg przeciętnej osoby dobrze słyszącej. Dzięki temu audiogram zdrowej osoby jest mniej więcej linią prostą w okolicy zera.
Przykładowe głośności z życia
- szept — około 30 dB,
- zwykła rozmowa — około 60 dB,
- ruchliwa ulica — około 80 dB,
- koncert rockowy — ponad 100 dB.
To przybliżenia, ale dobrze pokazują, co oznacza ubytek: osoba z progiem 50 dB HL nie usłyszy szeptu ani cichej mowy.
Decybele a ochrona słuchu
Ta sama skala opisuje hałas, który szkodzi słuchowi. Długotrwałe przebywanie w hałasie od około 85 dB — np. przez cały dzień pracy — może trwale uszkodzić słuch, a bardzo głośne dźwięki szkodzą znacznie szybciej. Więcej w haśle uszkodzenie słuchu hałasem.